Nkwekọrịta Mmekọrịta Akụnụba Mpaghara nke Anọ a na-atụ anya ya kemgbe ogologo oge emechaala mgbanwe ọhụrụ. N'oge mkparịta ụka ndị nta akụkọ na Ụbọchị nke 11 nke ọnwa a, Ministri Azụmaahịa anyị kwupụtara n'ihu ọha na mba iri na ise emechaala mkparịta ụka gbasara akụkụ niile nke Mmekọrịta Akụnụba Mpaghara nke Anọ (RCEP).

Edozila ebe niile e nwere nghọtahie, emechaala nyocha nke akwụkwọ iwu niile, ihe ọzọ a ga-eme bụ ịmanye ndị otu ahụ ịbịanye aka na nkwekọrịta ahụ n'ụbọchị iri na ise nke ọnwa a.

RCEP, nke gụnyere China, Japan, South Korea, ndị otu iri nke Association of Southeast Asian Nations, Australia na New Zealand, ga-emepụta mpaghara azụmaahịa n'efu kachasị na Eshia ma kpuchie pasent 30 nke ngwaahịa na azụmaahịa mba ụwa zuru ụwa ọnụ. Ọ ga-abụkwa usoro mbụ maka azụmaahịa n'efu n'etiti China, Japan na South Korea.

Ebumnuche RCEP bụ ịmepụta nkwekọrịta azụmaahịa n'efu maka otu ahịa site na ibelata ihe mgbochi tarifụ na ihe mgbochi na-abụghị tarifụ. India kwụsịrị mkparịta ụka ahụ na Nọvemba n'ihi esemokwu gbasara tarifụ, ụkọ azụmaahịa na mba ndị ọzọ na ihe mgbochi na-abụghị tarifụ, mana mba iri na ise fọdụrụnụ ekwuola na ha ga-agbalị ịbịanye aka na nkwekọrịta ahụ tupu afọ 2020.

Mgbe uzuzu ahụ dakwasịrị RCEP, ọ ga-enye azụmaahịa mba ofesi nke China ohere ịkagbu ya.

Ụzọ e si aga mkparịta ụka adịla ogologo ma sie ike, India na-apụkwa ozugbo

Nkwekọrịta Mmekọrịta Akụnụba Mpaghara zuru oke (Regional Comprehensive Economic Partnership, RCEP), nke mba iri dị na Eshia hiwere, China, Japan, South Korea, Australia, New Zealand, India, tinyere mba isii dị na Eshia iji sonye ọnụ, mba iri na isii, na-achọ ibelata ụtụ isi na ihe mgbochi na-abụghị tariff, guzobe azụmaahịa ahịa dị n'otu.

Nkwekọrịta. Na mgbakwunye na mbelata ụtụ isi, e mere ndụmọdụ gbasara ime iwu n'ọtụtụ ebe, gụnyere ikike ihe onwunwe ọgụgụ isi, azụmaahịa eletrọnịkị (EC) na usoro omenala.

Site n'echiche nke usoro nkwadebe nke RCEP, ASEAN mere atụmatụ ma kwalite RCEP, ebe China rụrụ ọrụ dị mkpa na usoro ahụ dum.

Na Nzukọ ASEAN nke iri abụọ na otu nke emere na ngwụcha afọ 2012, mba iri na isii bịanyere aka na usoro RCEP ma kwupụta mmalite nke mkparịta ụka. N'ime afọ asatọ sochirinụ, e nwere mkparịta ụka dị ogologo ma dị mgbagwoju anya.

Praịm Minista China bụ Li Keqiang gara nzukọ nke atọ nke ndị isi RCEP na Bangkok, Thailand, na Nọvemba 4, 2019. Na nzukọ a, RCEP mechiri mkparịta ụka ndị bụ isi, ndị isi nke mba iri na ise ewezuga India ewepụtakwara nkwupụta ọnụ na RCEP, na-akpọ oku ka a nọgide na-enwe mkparịta ụka iji bịanye aka na RCEP tupu 2020. Nke a bụ ihe dị mkpa maka RCEP.

Agbanyeghị, ọ bụkwa na nzukọ a ka India, onye echiche ya gbanwere site n'oge ruo n'oge, kwụsịrị n'oge ikpeazụ wee kpebie ịghara ịbịanye aka na RCEP. N'oge ahụ, Praịm Minista India bụ Narendra Modi kwuru na esemokwu gbasara ụtụ isi, enweghị uru azụmaahịa na mba ndị ọzọ na ihe mgbochi na-abụghị tariff bụ ihe kpatara mkpebi India ịghara ịbanye na RCEP.

Nihon Keizai Shimbun nyochachara nke a ozugbo wee kwuo:

N'okwu mkparịta ụka ahụ, e nwere nnukwu nsogbu n'ihi na India nwere nnukwu ụkọ azụmaahịa na China ma na-atụ egwu na mbelata ụtụ isi ga-emetụta ụlọ ọrụ dị n'ime obodo. N'oge ikpeazụ nke mkparịta ụka ahụ, India chọkwara ichebe ụlọ ọrụ ya; Ebe akụ na ụba obodo ya na-ada ada, Maazị Modi atụgharịala uche ya gaa n'okwu ndị dị n'ime obodo dịka enweghị ọrụ na ịda ogbenye, nke bụ ihe na-echegbu onwe ya karịa ime ka azụmaahịa nwee onwe.

Praịm Minista India Narendra Modi gara Nzukọ Ndị ASEAN na Nọvemba 4, 2019

N'ịzaghachi nchegbu ndị a, Geng Shuang, onye na-ekwuchitere Minista Mba Ọzọ nke China n'oge ahụ, mesiri ike na China enweghị ebumnuche ịchụso oke azụmaahịa na India nakwa na akụkụ abụọ ahụ nwere ike ime ka echiche ha bawanye ma gbasaa njikọ aka. China dị njikere ịrụ ọrụ na ndị otu niile n'ime mmụọ nghọta na nnabata iji nọgide na-enwe mkparịta ụka iji dozie nsogbu ndị India na-eche ihu na mkparịta ụka ahụ, ma na-anabata nnabata India na Nkwekọrịta ahụ n'oge.

N'ihi mgbanwe mberede nke India, ụfọdụ mba na-agbasi mbọ ike ịchọpụta ezi ebumnuche ya. Dịka ọmụmaatụ, ụfọdụ mba ASEAN, ndị ike gwụrụ n'omume India, tụrụ aro nkwekọrịta "iwepụ India" dị ka nhọrọ na mkparịta ụka ahụ. Ebumnuche bụ imecha mkparịta ụka ahụ mbụ, mee ka azụmaahịa dị ike n'ime mpaghara ahụ ma nweta "ihe ga-esi na ya pụta" ozugbo enwere ike.

N'aka nke ọzọ, Japan ekwusila ike ugboro ugboro mkpa India dị na mkparịta ụka RCEP, na-egosi àgwà nke "ọ bụghị na-enweghị India". N'oge ahụ, ụfọdụ ndị mgbasa ozi Japan kwuru na Japan megidere "mwepụ India" n'ihi na ha nwere olileanya na India nwere ike isonye na "echiche Indo-Pacific n'efu na nke mepere emepe" nke Japan na United States wepụtara dị ka atụmatụ akụ na ụba na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, nke mezuru ebumnuche nke "ịnweta" China.

Ugbua, ebe mba iri na ise bịanyere aka na RCEP, Japan anabatala eziokwu ahụ bụ na India agaghị eso.

Ọ ga-eme ka mmụba GDP mpaghara dịkwuo elu, mkpa nke RCEP aghọọla ihe a na-ahụ anya n'agbanyeghị ọrịa a.

Maka mpaghara Eshia na Pasifik dum, RCEP na-anọchite anya nnukwu ohere azụmaahịa. Zhang Jianping, onye nduzi nke Ebe Nnyocha maka Mmekọrịta Akụnụba Mpaghara n'okpuru Ministry of Azụmaahịa, kwuru na RCEP ga-ekpuchi ahịa abụọ kachasị ukwuu n'ụwa nwere ike ịba ụba kachasị ukwuu, ahịa China nwere mmadụ ijeri 1.4 na ahịa ASEAN nwere ihe karịrị nde mmadụ 600. N'otu oge ahụ, akụ na ụba iri na ise a, dị ka injin dị mkpa maka uto akụ na ụba na mpaghara Eshia na Pasifik, bụkwa isi iyi dị mkpa nke uto ụwa.

Zhang Jianping kwuru na ozugbo e tinyere nkwekọrịta a n'ọrụ, ọchịchọ maka azụmaahịa n'etiti mba abụọ ahụ ga-eto ngwa ngwa n'ihi nnukwu mwepụ nke ihe mgbochi tarifụ na nke na-abụghị tarifụ na ihe mgbochi itinye ego, nke bụ mmetụta mmepụta azụmaahịa. N'otu oge ahụ, azụmaahịa na ndị mmekọ na-abụghị mpaghara ga-ebufe akụkụ ya gaa na azụmaahịa n'ime mpaghara, nke bụ mmetụta mbufe azụmaahịa. N'akụkụ itinye ego, nkwekọrịta ahụ ga-ewetakwa mmepụta itinye ego ọzọ. Ya mere, RCEP ga-eme ka uto GDP nke mpaghara ahụ dum dịkwuo elu, mepụta ọrụ ndị ọzọ ma melite ọdịmma nke mba niile nke ukwuu.

Ọrịa a na-efe efe n'ụwa niile na-agbasa n'ọsọ ọsọ, akụnụba ụwa nọ n'ọnọdụ dị oke njọ, enweghị otu onye na imegbu mmadụ jupụtakwara. Dịka onye otu dị mkpa na mmekorita mpaghara na East Asia, China ebutela ụzọ n'ịlụso ọrịa a ọgụ na iweghachite uto akụ na ụba. N'ihi nke a, ogbako ahụ kwesịrị izipu ihe ịrịba ama ndị a dị mkpa:

Nke mbụ, anyị kwesịrị ịkwalite obi ike ma mee ka ịdị n'otu sikwuo ike. Obi ike dị mkpa karịa ọlaedo. Naanị ịdị n'otu na imekọ ihe ọnụ nwere ike igbochi ma chịkwaa ọrịa a.

Nke abụọ, mee ka mmekorita dị n'etiti megide ọrịa covid-19 sie ike. Ọ bụ ezie na ugwu na osimiri na-ekewa anyị, anyị na-enwe otu ìhè ọnwa n'okpuru otu mbara igwe. Kemgbe ọrịa a malitere, China na mba ndị ọzọ dị na mpaghara ahụ arụkọ ọrụ ọnụ ma kwado ibe ha. Ndị otu niile kwesịrị ime ka mmekorita dịkwuo mma n'ihe gbasara ahụike ọha.

Nke atọ, anyị ga-elekwasị anya na mmepe akụ na ụba. Mmepe akụ na ụba zuru ụwa ọnụ, ime ka azụmaahịa nwee onwe ya na mmekorita mpaghara dị oke mkpa iji lụso ọrịa a ọgụ ọnụ, kwalite mgbake akụ na ụba ma mee ka usoro ọkọnọ na usoro ụlọ ọrụ kwụsie ike. China dị njikere ịrụ ọrụ na mba ndị dị na mpaghara ahụ iji wuo netwọk nke "ụzọ ọsọ ọsọ" na "ụzọ ndụ ndụ" maka mgbanwe ndị ọrụ na ngwongwo iji nyere aka ịmaliteghachi ọrụ na mmepụta ma duzie mgbake akụ na ụba.

Nke anọ, anyị kwesịrị ịnọgide na-agbaso ntụziaka nke mmekorita mpaghara ma na-edozi esemokwu nke ọma. Ndị otu niile kwesịrị ịkwado nkwado ọtụtụ mba, na-akwado etiti ASEAN, na-agbaso iwulite nkwekọrịta, na-anabata ọkwa nkasi obi nke ibe ha, zere itinye ọdịiche abụọ n'ime multilateralism na ụkpụrụ ndị ọzọ dị mkpa, ma na-arụkọ ọrụ ọnụ iji chekwaa udo na nkwụsi ike na Oké Osimiri South China.

RCEP bụ nkwekọrịta azụmaahịa n'efu zuru oke, nke oge a, nke dị elu ma baa uru nke abụọ.

E nwere ihe odide ala ala n'okwu nkwonkwo Bangkok gara aga nke kọwara isiakwụkwọ iri abụọ nke nkwekọrịta ahụ na aha nke isiakwụkwọ ọ bụla. Dabere na ihe ndị a a hụrụ, anyị maara na RCEP ga-abụ nkwekọrịta azụmaahịa n'efu zuru oke, nke oge a, nke dị elu ma baa uru nke abụọ.

Ọ bụ nkwekọrịta azụmaahịa n'efu zuru oke. O nwere isi iri abụọ, gụnyere ihe ndị bụ isi nke FTA, azụmaahịa na ngwaahịa, azụmaahịa na ọrụ, ohere itinye ego na iwu ndị kwekọrọ.

Ọ bụ nkwekọrịta azụmaahịa n'efu nke oge a. Ọ gụnyere azụmaahịa eletrọnịkị, ikike ihe onwunwe ọgụgụ isi, amụma asọmpi, ịzụta gọọmentị, obere na obere ụlọ ọrụ na ọdịnaya ọgbara ọhụrụ ndị ọzọ.
Ọ bụ nkwekọrịta azụmaahịa n'efu dị elu. N'ihe gbasara azụmaahịa na ngwongwo, ọkwa mmeghe ga-eru ihe karịrị 90%, karịa nke mba WTO. N'akụkụ itinye ego, kparịta maka ohere itinye ego site na iji usoro ndepụta na-adịghị mma.

Ọ bụ nkwekọrịta azụmaahịa n'efu nke na-abara ibe ha uru. Nke a na-egosipụtakarị na azụmaahịa ngwaahịa, azụmaahịa ọrụ, iwu itinye ego na mpaghara ndị ọzọ enwetala nguzozi nke mmasị. Karịsịa, Nkwekọrịta ahụ gụnyekwara ndokwa gbasara mmekorita akụ na ụba na teknụzụ, gụnyere ndokwa mgbanwe maka mba ndị na-emepeghị emepe dịka Laos, Myanmar na Cambodia, gụnyere ọnọdụ ndị ka mma maka njikọta ha ka mma na njikọta akụ na ụba mpaghara.