Tọki enweelarị nsogbu ego na mmụba ọnụ ahịa n'ime afọ abụọ gara aga.

N'afọ 2020, ọrịa ọhụrụ butere mba Tọki ihe ọzọ, wee mee ka ọ daa n'ọnọdụ akụ na ụba na-enweghị njedebe. Ego mba Tọki, bụ́ Lira, na-ada ada n'ọsọ dị elu, ego mba ofesi ya na-ada ada.
N'okwu a, mba Tọki ebulila nnukwu osisi a na-akpọ "nchekwa azụmaahịa".

nlaazu ego

Akụnụba mba Turkey anọwo n'ọnọdụ ọgba aghara ogologo oge kemgbe ọkara nke abụọ nke afọ 2018, ewezuga nke ahụ, a ga-enwe okpueze ọhụrụ na 2020 nke ga-eme ka akụnụba ya na-adịghị ike ka njọ.

Na Septemba 2020, Moody's wedara ọkwa kredit mba Turkey site na B1 gaa na B2 (ha abụọ dị mfe), na-ekwu maka nguzozi nke ihe egwu ịkwụ ụgwọ, ihe ịma aka nhazi na akụ na ụba, na nsogbu ego n'ihi mbelata ego nchekwa mba ofesi nke mba ahụ.

Ka ọ na-erule nkeji atọ nke afọ 2020, akụnụba mba Turkey gosiri na ọ na-agbake. Agbanyeghị, dịka data kachasị ọhụrụ sitere na Turkish Statistics Office (TUIK) si kwuo, ihe ngosi ọnụahịa ndị ahịa na mba Turkey na Disemba 2020 mụbara site na 1.25% site na Nọvemba na 14.6% site n'otu oge ahụ na 2019.

Ngwaahịa na ọrụ dị iche iche, njem, nri na ihe ọṅụṅụ na-abụghị mmanya hụrụ mmụba ọnụahịa kachasị elu nke 28.12%, 21.12% na 20.61%, n'otu n'otu, ma e jiri ya tụnyere oge ahụ na 2019.
Foto nke otu nwoke mba Turkey ka ọ na-eku ikpere n'ala ma na-enye onye ọ hụrụ n'anya otu bọket mmanụ nri kama mgbaaka nkwa ọlụlụ na-agbasa na Twitter.

Onyeisiala mba Tọki, Recep Tayyip Erdogan, anaghị eme ihe ọ bụla gbasara amụma mba ofesi mana ọ naghị eme ihe ọ bụla gbasara akụnụba obodo.

N'etiti Disemba, Maazị Erdogan kwupụtara ngwugwu nnapụta iji nyere obere na ọkara azụmaahịa na ndị ahịa aka ịgbasa n'ime ọnwa atọ sochirinụ. Mana ndị ọkachamara n'ihe gbasara akụnụba na-ekwu na usoro nnapụta agafeela oge ma dịkwa obere nke na ọ gaghị emetụta akụnụba Turkey nke dara ada.

Dịka akụkọ Metropoll si kwuo n'oge na-adịbeghị anya, pasentị iri abụọ na ise nke ndị Turkey zara ajụjụ na-ekwu na ha enweghị ike ịnweta ọbụna mkpa ndị bụ isi. Echiche akụ na ụba dara ruo isi 86.4 na Disemba site na isi 89.5 na Nọvemba, dịka ụlọ ọrụ ọnụ ọgụgụ nke Turkey si kwuo. Akara ọ bụla dị n'okpuru 100 na-egosipụta ọnọdụ enweghị olileanya nke ọha mmadụ.

Ugbua, Erdogan, onye furu enyi ya Trump nkwado, enyela alaka osisi oliv nye European Union, na-edegara Onyeisiala France bụ Emmanuel Macron akwụkwọ ma na-ahazi nzukọ vidiyo iji nwee olileanya na ọ ga-edozi mmekọrịta ya na otu ahụ nwayọ nwayọ.

Agbanyeghị, dịka akụkọ Al Jazeera si kwuo n'oge na-adịbeghị anya, "ọgba aghara obodo" na-eme na Turkey, ndị otu mmegide na-eme atụmatụ "mkpọchi ọchịchị" ma na-akpọ oku maka ntuli aka onyeisiala na nke ndị omeiwu n'oge n'okpuru ihe akaebe nke ọnọdụ akụ na ụba na-akawanye njọ na Turkey. Onye bụbu Praịm Minista Turkey bụ Ahmet Davutoglu dọrọ aka ná ntị na ọnọdụ Onyeisiala Recep Tayyip Erdogan nwere ike ọ gaghị adị mma mgbe e mesịrị ọtụtụ iyi egwu na mgbalị ndị e mere n'oge na-adịbeghị anya iji kpalite ọchịchị, nakwa na mba ahụ nwere ike iche ihe egwu nke ọchịchị ndị agha ọzọ ihu.

Mgbe ọchịchị ndị agha dara ada na Julaị 15, 2016, nke e tinyere tankị n'okporo ámá, Erdogan mere ihe doro anya ma mee "nhicha" n'ime ndị agha.

Ọdịda ego

Lira nke Turkey ga-abụrịrị aha n'etiti ego kacha njọ n'ụwa na 2020 — site na 5.94 ruo dollar na mmalite afọ ruo ihe dị ka 7.5 na Disemba, ọdịda pasent 25 maka afọ ahụ, na-eme ka ọ bụrụ ahịa kacha njọ na-apụta mgbe Brazil gasịrị. Na mbido Nọvemba 2020, uru nke lira nke Turkey dara ruo na obere ego nke lira 8.5 na dollar.

Ọ bụ afọ nke asatọ n'usoro ka lira dara, ya na mbelata nke ihe karịrị 10%. Na Jenụwarị 2, 2012, a gbanwere lira na 1.8944 na dollar US; Mana na Disemba 31, 2020, ọnụego mgbanwe lira megide dollar US dara ruo 7.4392, mbelata nke ihe karịrị 300% n'ime afọ asatọ.

Anyị bụ́ ndị na-azụ ahịa mba ofesi kwesịrị ịma na mgbe ego mba ahụ dara nke ukwuu, ọnụ ahịa mbubata ga-abawanye nke ọma. O siri ike ikwu na ndị na-ebubata ngwa ahịa na Turkey ka nwere ike idi ọdịda nke lira Turkey. N'ọnọdụ dị otú a, ụfọdụ ndị ahịa Turkey nwere ike ịhọrọ ịkwụsị azụmaahịa, ma ọ bụ kwụsịtụ ịkwụ ụgwọ nguzozi ma jụ ịnakwere ngwa ahịa.

Iji tinye aka n'ahịa ego, mba Tọki fọrọ nke nta ka ọ gwụchaa ihe nchekwa ego mba ofesi ya. Mana n'ihi ya, lira anọgidewo na-ada ada, na-enweghị mmetụta bara uru dị ukwuu.

N'ihi nsogbu ego, Onyeisiala mba Turkey bụ Recep Tayyip Erdogan kpọrọ oku ka ndị mmadụ zụta lira iji malite "agha mba" megide "ndị iro akụ na ụba." "Ọ bụrụ na onye ọ bụla nwere dollar, euro ma ọ bụ ọlaedo n'okpuru ohiri isi ya, gaa n'ụlọ akụ ma gbanwee ha maka lira mba Turkey. Nke a bụ agha mba," ka Erdogan kwuru. "Anyị agaghị efu agha akụ na ụba."

Mana oge a bụ oge ndị mmadụ na-azụta ọlaedo dịka ogige - ndị Turkey na-enweta ego buru ibu n'ọsọ dị elu. Ọ bụ ezie na ọlaedo adaala ruo ọnwa atọ n'usoro, ọ ka na-arị elu ihe dịka pasentị iri na itoolu kemgbe afọ 2020.
Nchedo azụmaahịa

N'ihi ya, mba Tọki, ebe ha nọ ná nsogbu n'obodo ha ma wakpo mba ofesi, welitere nnukwu "nchekwa azụmaahịa".

Afọ 2021 amalitela, mba Tọki achụpụlarị ọtụtụ ikpe:

N'eziokwu, mba Tọki bụ mba malitere ọtụtụ nyocha maka ọgwụgwọ azụmaahịa megide ngwaahịa ndị China n'oge gara aga. Na 2020, mba Tọki ga-anọgide na-amalite nyocha ma na-etinye ụtụ isi na ụfọdụ ngwaahịa.

Karịsịa ihe dị mkpa ịmara bụ na ndokwa nke omenala ndị Turkey nwere ọrụ dị egwu, mgbe ngwongwo ndị ahụ rutere n'ọdụ ụgbọ mmiri ma ọ bụrụ na eweghachiri onye ahụ e zigara ya n'akwụkwọ ma gosi "na ha jụrụ ịnara ọkwa", mgbe ngwongwo ndị ahụ banyere n'ọdụ ụgbọ mmiri ndị Turkey dị ka ihe onwunwe, Turkey maka ọdụ ụgbọ mmiri ogologo ma ọ bụ mwepụta ngwongwo na-enweghị onye ọrụ, omenala ndị ahụ ga-abụ na-enweghị nhazi nke onye nwe ya, nwere ikike ire ere ngwaahịa ndị ahụ, onye na-ebubata ngwaahịa maka onye mbụ zụrụ ya n'oge a.

Ndị na-azụ ahịa n'obodo a anaghị achọkarị iji ụfọdụ iwu omenala ndị Turkey eme ihe ruo ọtụtụ afọ, ọ bụrụkwa na ndị na-ebupụ ihe anaghị akpachara anya, ha ga-anọ n'ọnọdụ enweghị mmasị.
Ya mere, biko hụ na ị ga-elebara anya na nchekwa nke ịkwụ ụgwọ maka mbupụ na Turkey n'oge na-adịbeghị anya!